محمدعلی سپانلو؛ نویسنده، شاعر و مترجم پیشکسوت و از نخستین اعضای کانون نویسندگان ایران، شامگاه دوشنبه 21 اردیبهشت ماه در سن 75 سالگی در بیمارستان جم تهران دارفانی را وداع گفت.
:
به گزارش سایت خبری بینانیوز ، سپانلو که چند سالی از سرطان رنج میبرد اخیرا در پی ناراحتی ریوی و تنفسی در بخش ICU بیمارستان جم تهران بستری شده بود. سپانلو متولد 29 آبانماه سال 1319 در تهران، فارغ التحصیل دانشکده حقوق دانشگاه تهران بود که پس از اتمام دانشگاه و دوران نظام وظیفه، در سال ۱۳۴۴ با شاعر و نویسنده جوان، پرتو نوریعلاء ازدواج کرد. دختر وی، شهرزاد سپانلو خواننده موسیقی پاپ و پسرش، سندباد سپانلو حاصل این ازدواج هستند. پرتو نوریعلاء در سال ۱۳۶۴ از سپانلو جدا شد و با فرزندانش به آمریکا رفت.
:
آن مرحوم بیش از پنجاه (۵۰) جلد کتاب در زمینههای شعر و داستان و تحقیق، به صورتِ تألیف و یا ترجمه، منتشر کرد. در بیست سالِ گذشته، او به عنوانِ یکی از چند نمایندهٔ معدودِ ادبیاتِ معاصرِ فارسی در بسیاری از گردهماییهای بینالمللی در اروپا و آمریکا شرکت کرده و گفته میشود که سهمِ بزرگی در معرفیِ ادبیاتِ ایران به جهانیان دارد. بسیاری از آثارِ او تا به حال به زبانهای انگلیسی، آلمانی، فرانسه، هلندی، عربی، و سوئدی ترجمه شدهاست.
:
کتاب نویسندگانِ پیشروِ ایران که گلچینی از آثارِ داستانیِ نویسندگانِ قرنِ بیستمِ ایران، به همراهِ بررسیِ آنهاست، جزوِ منابعِ درسی در بسیاری از دانشگاههای ایران است و تابهحال فروشِ بسیار بالایی داشتهاست. ضمناً سپانلو از معدود شاعران و نویسندگانِ ایرانیست که در دنیایِ ادبیاتِ غرب نیز شناخته شدهاست، و توانستهاست نشان شوالیهٔ نخلِ (لژیون دونور) آکادمیِ فرانسه (بزرگترین نشانِ فرهنگی کشورِ فرانسه)، و جایزهٔ ماکس ژاکوب (بزرگترین جایزهٔ شعرِ فرانسه) را دریافت کند.
:
جوایز
جایزه شعر ماکس ژاکوب فرانسه
شوالیه شعر فرانسه (شوالیه نخل آکادمیک؛ از ایرانیانی که پیش از او این نشان را دریافت کردهاند رضا سیدحسینی و پس از او احمد کامیابی مسک را میتوان شمرد)
:
آثار
مجموعه اشعار
۱۳۴۲ – آه… بیابان
۱۳۴۴ – خاک
۱۳۴۶ – رگبارها
۱۳۴۷ – پیادهروها
۱۳۵۲ – سندباد غایب
۱۳۵۶ – هجوم
۱۳۵۷ – نبض وطنم را میگیرم
۱۳۶۶ – خانم زمان
۱۳۶۸ – ساعت امید
۱۳۷۱ – خیابانها، بیابانها
۱۳۷۷ – فیروزه در غبار
۱۳۷۹ – پاییز در بزرگراه
۱۳۸۱ – ژالیزیانا
۱۳۸۱ – تبعید در وطن
۱۳۹۰ – قایقسواری در تهران
:
سایر تالیفات
۱۳۴۹ – مردان (مجموعه ۵ قصه)
۱۳۴۹ – بازآفرینی واقعیت: مجموعه ۲۷ قصه از ۲۷ نویسنده معاصر ایران
۱۳۶۲ – نویسندگانِ پیشروِ ایران (تاریخچه رمان، قصه کوتاه، نمایشنامه و نقد ادبی در ایران معاصر)
۱۳۷۷ – چهار شاعرِ آزادی: جستجوی در سرگذشت و آثار عارف، عشقی، بهار، فرخی یزدی (چاپ ۱۹۹۴ (میلادی), استکهلم)
تعلق و تماشا
هزار و یک شعر (آنتولوژی شعر نو فارسی در قرن بیستم)، انتشارات کاروان
قصهٔ قدیم – ۱۱۱ قصه از سرچشمههای ایران و اسلام انتشارات کاروان
شعر رقصان شمس، انتشارات کاروان
:
ترجمه
آنها به اسبها شلیک میکنند. نوشتهٔ هوراس مککوی.
«مقلدها» نوشته گراهام گرین
«شهربندان» نوشته آلبر کامو
«عادلها» نوشته آلبر کامو
«کودکی یک رئیس» نوشته ژان پل سارتر
«دهلیز و پلکان» اشعار یانیس ریتسوس
۱۳۷۲ – «گیوم آپولینر در آیینه آثارش» اشعار و زندگینامه گیوم آپولینر
:
شعر زیر از کتاب قایقسواری در تهران سرودهی محمّدعلی سپانلو انتخاب شده است.
:
تو ساعتی تو چراغی تو بستری تو سکوتی
چگونه میتوانم
که غایبت بدانم
مگر که خفته باشی در اندوههایت
تو واژهای تو کلامی تو بوسهای تو سلامی
چگونه میتوانم که غایبت بدانم
مگر که مرده باشی در نامههایت
تو یادگاری تو وسوسهای تو گفتوگوی درونی
چگونه میتوانی که غایبم بدانی
مگر که مرده باشم من در حافظهات
بهانهها را مرور کردم
گذشته را به آفتاب سپردم
به عشق مرده رضایت دادم
یعنی
همین که تو در دوردست زندهای
به سرنوشت رضایت دادم
./.

